Uşaqlar və İnternet: Təhlükəsizlik Niyə Vacibdir?

İnternet uşaqlar üçün öyrənmə, ünsiyyət və əyləncə baxımından böyük imkanlar yaradır. Lakin bu imkanlarla yanaşı müəyyən risklər də mövcuddur. Uşaqlar onlayn mühitdə gördükləri hər məlumatı düzgün dəyərləndirə bilmədikləri üçün təhlükəsizlik qaydalarına xüsusi diqqət yetirilməlidir.

Aşağıda təqdim olunan 10 əsas qayda valideynlər və uşaqlar üçün təhlükəsiz internet istifadəsinin əsasını təşkil edir.

1. Şəxsi Məlumatları Heç Kimlə Paylaşmamaq

Uşaqlara ad, ünvan, məktəb adı, telefon nömrəsi və valideyn məlumatlarının internetdə paylaşılmasının təhlükəli olduğu izah edilməlidir. Şəxsi məlumatlar yalnız valideynin icazəsi ilə istifadə olunmalıdır.

2. Naməlum Şəxslərlə Ünsiyyətdən Çəkinmək

İnternetdə hər kəsin kimliyini təsdiqləmək mümkün deyil. Uşaqlar tanımadıqları şəxslərlə mesajlaşmamalı və dostluq təkliflərini qəbul etməzdən əvvəl valideynlərinə bildirməlidir.

3. Güclü və Gizli Parollardan İstifadə Etmək

Parollar uşaqlar üçün belə sadə olmamalıdır. Parolun başqaları ilə paylaşılmaması və mütəmadi dəyişdirilməsi təhlükəsizlik baxımından vacibdir.

4. Yaşa Uyğun Sayt və Tətbiqlərdən İstifadə

Uşaqlar yalnız yaşlarına uyğun platformalardan istifadə etməlidir. Valideynlər tətbiqlərin və oyunların yaş kateqoriyalarını mütləq yoxlamalıdır.

5. Şübhəli Linklərə Klikləməmək

Naməlum mesajlar, qalibiyyət və hədiyyə vədləri ilə gələn linklər uşaqlar üçün risklidir. Uşaqlara bu cür linkləri açmadan valideynə göstərmək öyrədilməlidir.

6. İnternetdə Görülən Hər Məlumata İnanmamaq

Uşaqlar başa düşməlidir ki, internetdə yayılan məlumatların hamısı doğru və real olmaya bilər. Şübhəli məlumatlar valideynlə müzakirə edilməlidir.

7. Ekran Vaxtına Limit Qoymaq

Uzun müddət ekran qarşısında qalmaq uşaqların fiziki və psixoloji inkişafına mənfi təsir göstərə bilər. Gündəlik internet istifadə vaxtı üçün sağlam limitlər müəyyən edilməlidir.

8. Mənfi Məzmunu Valideynə Bildirmək

Uşaqlar internetdə qorxuducu, narahatedici və ya onlara uyğun olmayan məzmun gördükdə bunu gizlətməməli, dərhal valideynə bildirməlidir.

9. Onlayn Davranış Qaydalarına Riayət Etmək

İnternetdə başqalarına qarşı hörmətli davranmaq, təhlükəsiz internet mədəniyyətinin əsas hissəsidir. Təhqir və mənfi ünsiyyətdən uzaq durmaq öyrədilməlidir.

10. Valideynlərlə Açıq Ünsiyyət Saxlamaq

Ən vacib qayda uşaqların valideynlərlə açıq ünsiyyət qurmasıdır. Uşaqlar internetdə yaşadıqları hər hansı problemi rahatlıqla valideynlərinə danışa bilməlidir.

Valideynlər üçün Əlavə Tövsiyələr

Valideynlər texniki nəzarət alətləri ilə yanaşı, uşaqlarla daim ünsiyyətdə olmalı və onlara internet təhlükəsizliyi barədə nümunə göstərməlidir.

Nəticə

Təhlükəsiz internet istifadəsi qadağalardan yox, maarifləndirmə və düzgün istiqamətləndirmədən keçir. Bu 10 qayda uşaqların onlayn mühitdə daha təhlükəsiz və sağlam şəkildə böyüməsinə kömək edir.

Valideyn diqqəti və dəstəyi ilə internet uşaqlar üçün risk deyil, faydalı bir alətə çevrilə bilər. TONMR platformasında bu mövzuda paylaşılan maarifləndirici məzmunlar valideynlər üçün dəyərli resursdur.