Sosial Şəbəkələr Uşaqların Həyatında Necə Yer Alır?
Müasir dövrdə sosial şəbəkələr uşaqların və yeniyetmələrin gündəlik həyatının mühüm hissəsinə çevrilib. Foto paylaşımı, qısa videolar, mesajlaşma və onlayn ünsiyyət uşaqlar üçün cəlbedici və asan əlçatan mühit yaradır.
Bu platformalar uşaqlara özünü ifadə etmək, dostlarla əlaqə saxlamaq və məlumat əldə etmək imkanı versə də, psixoloji baxımdan müəyyən təsirlər yarada bilər.
Sosial Şəbəkələrin Müsbət Psixoloji Təsirləri
Düzgün və nəzarətli istifadə olunduqda sosial şəbəkələr uşaqlar üçün bəzi müsbət psixoloji təsirlər göstərə bilər.
- Ünsiyyət və sosial bacarıqların inkişafı
- Yaradıcı ifadə imkanlarının artması
- Maraq dairəsinin genişlənməsi
- Maarifləndirici məzmunlara çıxış
Xüsusilə təhsil və yaradıcılıq yönümlü platformalar uşaqların öz potensialını kəşf etməsinə kömək edə bilər.
Sosial Şəbəkələrin Mənfi Psixoloji Təsirləri
Nəzarətsiz və uzunmüddətli istifadə uşaqlarda psixoloji balansın pozulmasına səbəb ola bilər. Bu təsirlər adətən tədricən ortaya çıxır.
- Özünü başqaları ilə müqayisə etmə
- Özünə inamın azalması
- Diqqət dağınıqlığı
- Emosional həssaslığın artması
Sosial şəbəkələrdə göstərilən “ideal həyat” görüntüləri uşaqlarda real olmayan gözləntilər formalaşdıra bilər.
Bəyənmə və Təsdiq Axtarışı
Bəyənmə (like), paylaşım və izləyici sayı uşaqlar üçün təsdiq və dəyər göstəricisinə çevrilə bilər.
Bu cür yanaşma uşağın öz dəyərini sosial şəbəkə reaksiyaları ilə ölçməsinə səbəb ola bilər ki, bu da psixoloji gərginlik yarada bilər.
Sosial Müqayisə və Özünə İnam
Uşaqlar sosial şəbəkələrdə başqalarının həyatını izləyərkən özlərini onlarla müqayisə etməyə meyilli ola bilərlər.
Bu müqayisələr real həyatı əks etdirmədiyi üçün uşaqlarda narazılıq və məyusluq hissi yarada bilər.
Valideynlərin Rolu və Məsuliyyəti
Valideynlər sosial şəbəkələrin uşaqlara psixoloji təsirini azaltmaqda ən mühüm rolu oynayır. Qadağalar əvəzinə düzgün istiqamətləndirmə daha effektivdir.
Açıq və Səmimi Ünsiyyət
Uşaqlarla sosial şəbəkələr barədə açıq danışmaq, onların hansı platformalardan və niyə istifadə etdiyini anlamaq vacibdir.
Sağlam İstifadə Qaydaları
Gündəlik sosial şəbəkə vaxtı üçün sağlam limitlər müəyyən edilməlidir. Bu limitlər uşağın yaşına və gündəlik fəaliyyətlərinə uyğun olmalıdır.
Sosial Şəbəkələr və Yuxu Rejimi
Yatmazdan əvvəl sosial şəbəkə istifadəsi uşaqların yuxu keyfiyyətinə mənfi təsir göstərə bilər. Ekran işığı və emosional məzmun yuxuya keçidi çətinləşdirir.
Valideynlər yatmazdan əvvəl ekran istifadəsini məhdudlaşdırmalıdır.
Uşaqlara Sağlam Rəqəmsal Davranış Öyrətmək
Uşaqlar sosial şəbəkələrdə gördükləri hər məlumatın real və doğru olmadığını başa düşməlidirlər.
- Şəxsi məlumatları paylaşmamaq
- Şübhəli profillərlə ünsiyyətdən çəkinmək
- Mənfi məzmunu valideynlə bölüşmək
Nəticə
Sosial şəbəkələr uşaqlar üçün həm imkanlar, həm də risklər yaradır. Əsas məsələ düzgün balansı qorumaq və psixoloji təsirləri vaxtında görməkdir.
Valideyn nəzarəti, açıq ünsiyyət və sağlam qaydalar sayəsində sosial şəbəkələr uşaqlar üçün daha təhlükəsiz və faydalı mühitə çevrilə bilər. TONMR platformasında bu mövzuda maarifləndirici məzmunların paylaşılması valideynlər üçün dəyərli məlumat mənbəyidir.
